1. Ana Sayfa
  2. Genel
  3. Son Dakika.. Dikkat! İstanbul’da bahar rotası

Son Dakika.. Dikkat! İstanbul’da bahar rotası

featured

MÜNEVVER CEVİZOĞLU

Uzun yıllar bekledim, hakikat oldu hayalim

Koklamaya kıyamam, benim hoş manolyam

Zeki Müren

Mucize, bu sene de gerçekleşti. Hiç bitmeyecek sandığımız soğuğun kar boranın çabucak akabinde bir şenliktir koptu. Ağaçlar tomurcuğa durdu, çiçekler birden uzunluk atıp hoş başlarını gösterdiler. Kentimiz yeni bir elbise giyindi. Gözümüz gönlümüz bahara açıldı. Ağaçlar art geriye bahar müzikleri söylemeye başladılar. Boylanıp büyüdüler, yeşillendiler. Kentlerimizi şenlendiren, baharın habercisi bu mükemmellerden bir tanesi, hatta en büyüğü Manolya ağacı. Her mevsimde yeşilliğini koruyan manolya ağaçlarına saraylarda, okul bahçelerinde hatta kaldırımlarda bile rastlamanız mümkün. Yayılım alanları bu kadar çeşitlilik gösteren, farklı bir bitki manolya. Gelin, bu şık ağacı daha yakından tanıyalım…

Kimlik Kartı

Tarihçesi: İsmini, Fransız botanikçi Pierre Magnol’dan (1638-1715) almıştır. Aslında bitkiyi keşfeden bir öteki Fransız botanikçi Charles Plumier’dir. Manolyagiller (Magnoliaceae) familyası geniş bir ağaç ailesi. 12 cinsi, yaklaşık 240 tipi ve pek çok kültür varyetesi bulunuyor. Manolya ağacının ana vatanı ise Güney Amerika. Ülkemizde daha çok büyük çiçekleriyle dikkatleri çeken magnolia grandiflora ile saray lalesi veya çıplak manolya olarak bildiğimiz magnolia soulangeana cinsleri görülür.

İstanbul’da sıklıkla rastladığımız Saray lalesi -çıplak manolya, Paris’te Fransız botanikçi ve asker Étienne Soulange-Bodin (1774–1846) tarafından Magnolia denudata ve Magnolia liliiflora isimli iki tıbbın melezlenmesiyle ortaya çıkmıştır. Kısa vakitte bu cins iri ve gösterişli çiçekleriyle en fazla talep edilen manolya ağacı haline gelmiştir. Saray lalesinin en değerli botanik özelliği, kışın yapraklarını dökmesi ve erken ilkbaharda yapraklanmadan evvel; laleye benzeri görkemli çiçekler açmasıdır. Ağacın yaprakları ise öteki ağaçların aksine çiçekleri solduktan sonra ortaya çıkar.

Yapısı: Her dem yeşil ağaçlardandır. Yapısal olarak, saçak kök yapısına sahiptirler. Derimsi kalın yaprakları, parlak renkli ve mumsu görünümdedir. Eflatun, mor, sarı, pembe ve beyaz renkli çiçekler açabilen manolyalar; en büyük çiçek açan ağaç tipi olarak da bilinmektedir. Çok geniş alana kök dağılımı yapabilen manolya ağaçlarının meyvesi, kapsüle benzeyen odunsu yapısı ile kozalağı andırır. Çiçek boyutunun 10-15 cm’den, 30 cm çapına kadar genişlediği ölçülmüştür. Hoş kokulu, kremsi beyaz renkteki çiçekleriyle birçok böceği çeken güçlü bir koku salgılar. Hayranlık uyandıran görünümünün yanı sıra, uygunlaştırıcı özellikleriyle tıp alanında da kıymetlendirilir. Kabuğundan çıkarılan yağ, hem tedavi maksadıyla hem de cildi nemlendirmek için kullanılır.

Manası: Güney Amerikalılar için saflığı ve asaleti simgeliyor.

Türkiye’de Manolya Ağacı: Ülkemiz manolya ile 1856 yılında tanışmıştır. Sultan Abdülmecid tarafından yaptırılan Dolmabahçe Sarayı’nın bahçelerine dünyanın uzak yakın pek çok köşesinden getirilmiş ağaçlar ortasında manolya ağaçları da bulunuyordu. Her sene martın üçüncü haftasıyla birlikte başta Dolmabahçe Sarayının manolyaları olmak üzere İstanbul’da seyrine doyum olmaz bir şov başlar.

– Zonguldak (1897 yılında demir yollarını işletme hakkını alan Fransız Şirketinin çalışanlarının Fransa’dan getirdikleri manolyalar)

– Rize’nin manolya ağaçları

– Çanakkale İskele Meydanı’ndaki 1933’de dikilmiş manolya

– Giritli Baştopçu Ali beyin, Girit adasından getirdiği tohumlardan yetiştirdiği manolya

– İzmir’de Kültürpark’ın içinde 1936 yılında dikilmiş manolya

-Trabzon Lisesi’nin bahçesindeki 100 yaşını aşmış manolya ağacı. İstanbul Ortaköy’deki meşhur “Taut Evi’nin de mimarı olan Alman mimar Bruno Taut’un (1880-1938) bu ağacı kesmemek için lisenin projesinin yerini değiştirdiği söylenir.

İstanbul Manolya Yürüyüş Rotası

İlkbahar, yürüyüş yapmak için en ülkü mevsim. Yürüyüş yaparken, rotanızı ağaçlarla belirlerseniz, çok daha keyifli geçecektir vaktiniz. İşte sizlere İstanbul’da yürünebilecek bir Manolya yürüyüş rotası:

Avrupa Yakası

– Fatih Saraçhane Parkı

– Taksim Seyahat Parkı’ndan Harbiye TRT Radyoevi ne kadar olan bölge

– Şişli- Osmanbey’den Nişantaşı’na hakikat Rumeli caddesine girince yol boyunca

– Dolmabahçe Sarayı Bahçeleri (Beşiktaş-Dolmabahçe)

– Ulusal Saraylar Fotoğraf Müzesi Bahçesi (Beşiktaş-Dolmabahçe)

– Fındıklı’daki Mimar Sinan Hoş Sanatlar Üniversitesi’ne ilişkin yol tarafındaki bahçedeki Manolya Ağacı (bir rivayete nazaran Caddebostan’daki manolyanın değil de, bu ağacın öğrenci iken Zeki Müren’e ilham verdiği söylenir.)

– Ihlamur kasırları, Maiyet Köşkü’nün ön tarafı ve Aslanlı Havuz etrafı (Şişli-Teşvikiye)

– Yıldız Korusu (Beşiktaş-Yıldız)

– Serencebey Parkı (Beşiktaş-Yıldız)

– Vişnezade Mahallesi (Beşiktaş)

– Arnavutköy Korkmaz Yiğit Lisesi Bahçesi (Beşiktaş-Arnavutköy)

– Arnavutköy sokakları

– Bebek Kıyı Yolu (Beşiktaş-Bebek)

– Bebek sokakları

– Bebek Parkı

– Bebek İnşirah yokuşu (Beşiktaş-Bebek)

– Boğaziçi Üniversitesi Bahçesi (Beşiktaş-Bebek)

– Baltalimanı Kemik Hastalıkları Hastanesi–Mustafa Reşit Paşa Yalısı (Beşiktaş-Baltalimanı)

– Emirgan Korusu (Sarıyer)

Anadolu Yakası

– Boğaziçi

– Kıraç yalısının bahçesi (Üsküdar-Vaniköy)

– Beylerbeyi Sarayı (Üsküdar-Beylerbeyi)

– Caddebostan’daki Manolya ağacı (Zeki Müren’e ilham verdiği söylenen meşhur ağaç Kadıköy-Caddebostan)

Türkiye’nin En Büyük Manolyaları Nerede?

– Muğla Köyceğiz

– Yalova Atatürk Orman Çiftliği

– İzmir Fuar Alanı

– Dolmabahçe Sarayı

Gelelim Manolya içeklerine…

Büyüklüğüne, ihtişamına rağmen manolya çiçekleri pek narin, pek dayanıksızdır. Koklamaya kıyamam kelamı de aslında bu hassas yapısına bir işarettir. Zira manolya çiçeğine dokunursanız yahut koklarken burnunuzu değdirirseniz, temas edilen yer çabucak zedelenir ve koyu bir renk alır. İşte o meşhur müzikteki koklamaya kıyamamak problemi de burdan gelir.

Siz de manolya ağacı yetiştirebilirsiniz

Manolya ağacının tohumları kozalaklarında gizlidir. Ekim ayının başından Aralık ayının sonlarına kadar manolya kozalaklarını toplayabilirsiniz. Manolya tohumunun, çoklukla 4 ay kadar soğuk katlama denilen süreçten geçmesi gerekir.

Bu sürecin akabinde

toprağa ekilebilir.

KAYNAKÇA: Aydın, Salim. “İstanbul Kültüründe İstanbul” İstanbul Türkiye Turing ve Araba Kurumu Belleteni (2016) https://azbitki.com/manolya, https://www.turkyurdu.com.tr/y…

KAYNAK : https://www.yenisafak.com/hayat/istanbulda-bahar-rotasi-3795165

Bir önceki yazımız olan Son Dakika.. Dikkat! AKP'li belediyenin önünde taşocağı protestosu: Bizler taş değil, aş üretmek istiyoruz başlıklı makalemizde Bizler, Köyü ve Taş hakkında bilgiler verilmektedir.

Yorum Yap

Bültenimize Katılın

Hemen ücretsiz üye olun ve yeni güncellemelerden haberdar olan ilk kişi olun.

Yorum Yap